Fevralın 26-da 34 il əvvəl Azərbaycanın Xocalı rayonunda törədilmiş kütləvi qətliamın qurbanları yad edilib. 

Bu münasibətlə hökumət üzvləri, eləcə də müxalifət partiyalarının nümayəndələri paytaxtda yerləşən "Ana Harayı" abidəsini ziyarət edib. 

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev isə birinci xanım Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri ilə birlikdə Xocalı şəhərində hadisə qurbanlarının xatirəsinə ucaldılan memorialın açılışında iştirak ediblər.

1992-ci ildə Birinci Qarabağ Müharibəsinin davam etdiyi dövrdə Xocalı sakinləri erməni və rus hərbçiləri tərəfindən evlərini tərk etməyə məcbur olublar. Fevralın 25-dən 26-na keçən gecə isə sakinlər silahlı hücuma məruz qalıb. Aralarında qadın və uşaq da olmaqla 613 mülki şəxsin öldüyü bildirilir. 

Bundan başqa, Xocalı sakinlərindən 490-na yaxınının yaralandığı, 1270-dən çoxunun əsir alındığı da deyilir. 

2023-cü ilin sentyabrın 19-da Azərbaycan ordusu hərbi əməliyyat nəticəsində Xocalı, o cümlədən Xankəndi və ətraf ərazilər üzərində nəzarəti bərpa edib. 

Azərbaycan hakimiyyəti Xocalı hadisələrini "soyqırımı" adlandırır. Ermənistan rəhbərliyi və hazırda Bakıda həbsdə olan, Qarabağdakı keçmiş separatçı qurumun liderləri isə uzun müddət bu iddianı rədd ediblər. 

Fevralın 5-də baş tutmuş məhkəmə prosesində aralarında həmin liderlərin də olduğu erməni məhbuslara 15 ildən başlayaraq ömürlük məhrumetməyə qədər müxtəlif cəzalar verib. 

Onlardan Arkadi Qukasyan, Bako Saakyan, Madat Babayan, Davit İşxanyan, Arayik Harutyunyana qarşı irəli sürülmüş ittihamlar arasında Xocalıda soyqırımı törətmək də var. 

Daha öncə məhkum edilmiş dörd erməni məhbus isə yanvarın 14-də Ermənistana təhvil verilib. Bu barədə Azərbaycan rəsmiləri açıqlama verməyib, deputatlar isə bunu sülh prosesi və humanizm prinsipi ilə izah ediblər. 

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev fevralın 13-də Münxendə “France 24” telekanalına müsahibəsində fevralın 5-də hökm oxunmuş erməni məhbusların "bəşəriyyətə qarşı ağır cinayətlər törətdiyini" deyib və onların azad ediləcəyini istisna edib.

Lakin sosial şəbəkələrdə əksər azərbaycanlı istifadəçilər 4 erməninin təhvil verilməsinə istinad edərək hazırda "soyqırımı" ittihamı ilə cəza çəkənlərin də nə vaxtsa azad olunacağını deyirlər.