İyul ayında Xəzər dənizində neft hasilatı aparan “British Petroleum” (“BP”) şirkəti Azərbaycan neftində çirklənmə aşkarlandığını bildirmişdi. 

Şirkətdən “Bloomberg” agentliyinə verilən məlumatda göstərilirdi ki, Azərbaycandan Avropa ölkələrinə nəql olunan bəzi neft partiyalarında orqanik xlorid adlanan maddə aşkarlanıb.

“Əgər bu maddə böyük miqdarda olarsa, neft emalı zavodlarına və avadanlıqlara zərər verə bilər”, - xəbərdə deyilirdi. 

Avqustun 4-də isə Rumıniya hökuməti Azərbaycandan gətirilmiş çirklənmiş xam neft səbəbilə fövqəladə vəziyyət elan edib.

Ruminiya Energetika Nazirliyinin açıqlamasına görə, yerli “OMV Petrom” şirkəti 16–18 iyul tarixlərində Türkiyənin Ceyhan limanından yüklənmiş 92 min tonluq Azərbaycan nefti partiyasını qəbul edib.

Yüklərin boşaldılması zamanı aparılan yoxlamalar xam neftin xloridlər ilə çirkləndiyini göstərib. 

Nəticədə, Rumıniyanın Petrobrazi neft emalı zavodunun təchizat zəncirindən ümumilikdə 184 min ton idxal olunmuş xam neft xaric olunub. 

Təchizatdakı fasiləni aradan qaldırmaq məqsədilə “OMV Petrom” ölkənin fövqəladə ehtiyaclar üçün nəzərdə tutulmuş anbarından 80 min ton xam neft və 30 min ton dizelin buraxılmasını istəyib.

Ruminiya Energetika Nazirliyi bu istəyə icazə verib. Nazirlik bildirib ki, bu addım zavodun fasiləsiz fəaliyyətini təmin etmək və milli yanacaq bazarında ciddi pozuntuların qarşısını almaq məqsədi daşıyır.

Hazırda Azərbaycan 22 ölkəyə neft ixrac edir. Bunlardan 12-si Avropa ölkələridir. 

Azərbaycan neftinin böyük bir hissəsi Türkiyənin Aralıq dənizi sahilində yerləşən Ceyhan limanına boru kəməri ilə nəql olunur. Bu boru kəmərini tikən və idarə edən “BTC Co.” şirkəti “BP” tərəfindən idarə olunur.

İqtisadçı Zöhrab İsmayıl düşünür ki, neft partiyalarında çirklənmə tapılması Azərbaycanın neft ixrac etdiyi ölkələrlə əməkdaşlığına təsir etməyəcək, çünki həmin ölkələrin seçim imkanları azdır. 

“Bir alternativ Rusiyadır, oradan da idxal məhdud səviyyədədir. Digər alternativ Norveçdir, lakin onların da nefti, xüsusilə Cənubi Avropa ölkələrini təmin edəcək qədər kifayət deyil. Bu nöqteyi-nəzərdən Avropanın Azərbaycanla əməkdaşlığını davam etdirməkdən başqa seçim imkanı qalmır”, - o deyib. 

İqtisadçı çirklənmənin səbəbləri ilə bağlı araşdırmaların getdiyini, bir neçə versiyanın mövcud olduğunu deyib.  

“Bəzi versiyalara görə, bu, əslində Rusiya nefti ola bilər, çünki bir neçə il əvvəl onların neftində də xlorid aşkarlanmışdı. Əgər doğru olsa, bu Azərbaycanın Rusiyadan aldığı nefti Avropaya ixrac etdiyi anlamına gələcək, halbuki Azərbaycan bu ittihamı daha əvvəl rədd etmişdi. Başqa bir versiyaya görə, çirklənmə neft quyularından qaynaqlana bilər”, - o bildirib. 

Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərini idarə edən “BTC Co.” şirkəti hazırda boru kəməri boyunca bütün obyektlərdə xam neftin keyfiyyətini qiymətləndirdiyini bildirib. 

Z.İsmayıl xatırladır ki, xloridlə çirklənən neft, neft ayırma sistemləri üçün təhlükə mənbəyidir, bu isə Azərbaycan neftinin qiymətinin düşməsinə səbəb olub. 

“Buna baxmayaraq, “Azerlight” nefti hələ də bahadır, hətta “Brand” markalı neftdən daha baha satılır”, - o əlavə edib.