Rusiyanın 2022-ci ildəki hücumundan sonra elan olunmuş hərbi vəziyyət Ukraynanın, adətən, təlatümlü olan siyasi həyatında durğunluq yaradıb. Amma ABŞ müharibəni tez bir zamanda bitirməyi hədəflədiyi üçün aktivliyin yenidən artdığı görünür. 

Keçən həftə Ukraynanın siyasi dairələrindən biri prezident Vladimir Zelenskinin komandasını müharibədən çox seçkilərin taleyindən narahat olmaqda ittiham etdi.  

 “Bu, Trampa və danışıqlarla bağlı gözləntilərə görədir... Aktivlik artıb, daxili siyasi gərginlik aydın hiss olunur” - Kiyevdən olan politoloq Vladimir Fesenko belə deyib.

Keçmiş prezident və tanınmış müxalifətçi Petro Poroşenko son həftələrdə çox sayda xarici siyasətçi ilə  görüşüb.

Poroşenko bu görüşlərin seçkilərlə əlaqəsi olmadığını deyir; bildirir ki, seçkilərin keçirilməsi Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə sərf edər və belə təhlükəli dönəmdə Ukraynada sabitliyi pozar.

“Bizim vəzifəmiz müharibədə qalib gəlməkdir” - Poroşenko “Reuters” agentliyinə belə deyib.

Amma onun rəhbərlik etdiyi Avropa Həmrəyliyi Partiyası iddia edir ki, Zelenski Poroşenkonu parlamentdən kənarda saxlamağa çalışır, “müharibə etmək əvəzinə qarşıdan gələn seçkilərə” fokuslanıb.

Keçmiş baş nazir Yuliya Timoşenko da son vaxtlar daha şox görünməyə başlayıb, xaricdə Avropa İttifaqı rəsmiləri ilə görüşür və Ukraynanın keçən ilin may ayındakı uğursuz hərbi əməliyyatına görə generalın həbs olunmasını tənqid edir.

Keçən həftə Kiyev meri, prezidentliyə potensial namizəd Vitali Kliçko Zelenskinin yaxın ətrafını siyasi intriqalarda ittiham edib, hərbi administrasiyaya prezident tərəfindən təyin olunmuş şəxsin mülki administrasiyasının işinə qəsdən zərbə vurduğunu deyib.

Zelenskinin komandası “Reuters”-in bununla bağlı sualını şəhər administrasiyasına yönəldib, qurum Kliçkonun ittihamlarının əsassız olduğunu bildirib.

Politoloq Fesenko qeyd edir ki, artıq bəzi siyasi qruplar aktivistləri toplayıb seçki kampaniyasında iştirak edəcək komandalar hazırlayırlar. O, Zelenskinin düşərgəsində belə bir fəaliyyət görmədiyini və seçkilərin yaxınlaşdığı düşünən siyasətçilərin, çox güman, yanıldığını deyir.

ABŞ rəsmiləri heç bir siyasi qərarın verilmədiyini və onların Ukraynayla bağlı strategiyasının inkişaf etdiyini deyirlər. Həm iqtidar blokundan, həm də müxalifətdən olan Ukrayna siyasətçiləri bildirirlər ki, müharibə bitməmiş seçki keçirilməsi milli birliyi poza bilər.

Üstəlik, ölkədə logistika problemləri də var.

Ukrayna Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədr müavini Serhiy Dubovik “Reuters” agentliyinə bildirib ki, seçicilərin yer dəyişməsinə və genişmiqyaslı dağıntılara görə seçki kampaniyasının startına ən azı 4-6 ay vaxt lazım olacaq.

Milyonlarla ukraynalı hələ də xaricdə yaşayır, milyonlarla ukraynalı müharibə nəticəsində məcburi köçkünə çevrilib, Ukraynanın beşdə biri işğal olunub, cəbhəyanı bölgələr viran qalıb.

Zelenski deyib ki, seçkilər hərbi vəziyyət başa çatandan dərhal sonra keçiriləcək. Qanunvericilik hərbi vəziyyət dövründə seçki keçirilməsini birmənalı şəkildə qadağan edir.

Beş illik səlahiyyət müddəti keçən ilin mayında başa çatmış Zelenski yenidən namizəd olub-olmayacağı barədə açıqlama verməyib. 

25 ildir hakimiyyətdə olan Putin deyir ki, seçkilər keçirilmədiyi üçün Zelenski legitim prezident deyil, buna görə də onunla danışıqlar aparmayacaq.

Kiyevdə yerləşən KIIS tədqiqat mərkəzinin direktoru Anton Qruşetskinin sözlərinə görə, Ukraynada  hətta Zelenskinin fəaliyyətini bəyənmədiklərini deyənlər də onu qanuni lider kimi qəbul edirlər.

Ukrayna hökumətinin rəsmisi “Reuters” agentliyinə deyib ki, Putin danışıqlardan yayınmaq üçün saxta bəhanələr yaratmağa çalışır. O bildirib ki, Ukrayna seçki keçirmək istəyir, amma genişmiqyaslı müharibə dövründə bu mümkün deyil.

Rəy sorğuları göstərir ki, Zelenskinin ictimai etimad reytinqi 50%-dən yuxarıdır.

Bəzi müşahidəçilər “otaqdakı fil”in müharibə başlayandan sonra iki il silahlı qüvvələrə rəhbərlik etmiş, sonra isə Londona səfir göndərilmiş Valeri Zalujnı olduğunu düşünürlər.

Zalujnı siyasi ambisiyası olduğunu açıq şəkildə ifadə etməyib, amma sorğular onun populyar olduğunu göstərir. 

Qruşetski deyib ki, müharibə dövründə, xüsusən də seçkilərə kimlərin qatılacağı məlum olmayanda ictimai rəyin kimdən yana olduğunu müəyyənləşdirmək çətindir.

Qruşetskinin sözlərinə görə, sorğular cəmiyyətin müharibə dövründə seçki keçirilməsinə mənfi yanaşdığını göstərir.

O deyir ki, “Əksəriyyət üçün əsas prioritet müharibədə uğur qazanmaq, sonra seçki keçirməkdir”.