İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu Bakının Binəqədi rayonunda 213 yeni, tam təmirli mənzili satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizmi çərçivəsində vətəndaşlara təqdim edəcək. 

Yeni mənzillər vətəndaşların seçimi üçün aprelin 8-də elektron portal üzərindən yayımlanacaq. Lakin mənzillərin elan olunan başlanğıc qiyməti təəccüb doğurub. 

Məlumatda bildirilir ki, mənzillər 1, 2 və 3 otaqlı olmaqla, aylıq ödənişləri 954 manatdan başlayır, sahələri isə 61 və 114.5 kvadrat metr arasındadır. 

Satmaq öhdəliyi ilə kirayə vermə mexanizmi 2019-cu ildə Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə yaradılıb. Fərmana əsasən, məqsədlərdən biri şəxsi vəsaiti yetərli olmayan vətəndaşların yaşayış sahələrinə tələbatının ödənilməsidir. 

Fondun Kirayə Mənzil şöbəsinin direktor müavini Aslan Zeynalovun “ATV”ə dediyinə görə, vətəndaşlardan ilkin ödəniş tələb olunmur, lakin onlar müqaviləni rəsmiləşdirmək üçün kirayə məbləğinin 12 mislini ödəməlidir. 

Zeynalov bildirib ki, mənzillər kirayə verilərkən Fondun gəlirliliyi nəzərdə tutulmur - yəni, kirayə məbləğinə faiz əlavə olunmur. O qeyd edib ki, kirayə məbləği hesablanarkən mənzilin alınması və saxlanılması üçün sərf olunmuş xərclər, habelə sığorta və əməliyyat xərcləri nəzərə alınır. 

Fondun mənzilləri kirayə vermə şərtlərinin qeyd olunduğu internet səhifəsinə daxil olmaq mümkün deyil. Rəsmi açıqlamalarda da mənzil kirayə verilən vətəndaşların neçə il ödəniş etməli olduğu bildirilmir. Lakin mətbuatda gedən xəbərlərdə vətəndaşlar onlara 25 illik müqavilə təklif olunduğunu deyir. 

Bu şərtlər ekspertlərdə kirayə mənzil mexanizminin adi ipoteka qaydalarından nə ilə fərqləndiyi sualını doğurur. 

“Telegram” kanalında mövzuya toxunan iqtisadçı Toğrul Vəliyev bildirib ki, bu şərtlərlə dövlətdən ev almaqdansa, ipoteka krediti ilə mənzil götürmək daha ağlabatandır:

“Məsələ ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda rəsmi olaraq orta aylıq əməkhaqqı 1063 AZN təşkil edir (vergi, DSMF və s. çıxılmadan). Başqa sözlə, sizə Bakının mərkəzindən kifayət qədər uzaqda yerləşən, metroya yalnız qismən yaxın olan birotaqlı mənzil təklif olunur. Bu mənzilə görə də, aylıq ödənişiniz bütöv maaşınıza bərabər olacaq. Belə olan halda ipoteka götürmək daha rahatdır. Yəni, əgər mən aylıq 954 AZN kirayəyə (hələ üstünə 150-200 AZN kommunal xərcləri də əlavə etmək lazımdır) verə bilirəmsə, mən ipoteka da götürə bilərəm. Ümumi olaraq bu mənzili götürmək üçün təxmini qazancım 2500 AZN-dən yuxarı olmalıdır. Düşünmürəm ki, müvafiq qazanca malik olan insanlara dövlət fondu tərəfindən hər hansı xüsusi dəstək lazımdır.”

Vəliyev əlavə edib ki, hökumət ölkədəki mənzil problemi əvəzinə mənzil sahiblərinin imkanlarının artırılması haqqında düşünür. “Bizdə ümumiyyətlə çox maraqlı bir hal yaşanır. Sosial evlər elan olunur, amma nəticədə müvafiq evləri pulu olan şəxslər əldə edir. Eyni hal burada da yaşanır”, o qeyd edib. 

İpoteka və Kredit Zəmanəti Fondu mətbuata bildirib ki, ötən il 2 minə yaxın ailə dövlətdən kirayəyə mənzil götürüb. 

“Ümumilikdə, ötən ilin sonunadək kirayə mexanizmi vasitəsilə 6257 ailə özünün yaşayış şəraitini yaxşılaşdırıb. Onların isə 60 faizindən çoxunu gənclər və gənc ailələr təşkil edib”, açıqlamada deyilir. 

Azərbaycanda bir neçə ildir ki, mənzil almağa imkanı çatmayan əhaliyə yardım adı ilə layihələr həyata keçirilir, lakin sonda vətəndaşların şikayəti ilə yadda qalır. 

2022-ci ildə Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi (MİDA) tərəfindən inşa olunan güzəştli binaların onlayn satışında qeyri-şəffaflıq müşahidə olunmuşdu. Mənzil almağa cəhd edən vətəndaşlar satışın 5 saniyə ərzində bitdiyini deyirdilər.