Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev yanvarın 20-də Davosda çıxışlarının birində dedi ki, ikinci neft bumu üçün “əsaslı ümidlərimiz var”. 

Müstəqillik dövründə neft və qaz satışından əldə olunan gəlirlər ölkə iqtisadiyyatının əsasını təşkil edib. 2015-ci ildə dünyada neft qiymətinin kəskin düşməsindən sonra da neft-qaz sektoru büdcə gəlirlərində əsas paya sahib olmağa davam edib. 

Açıq Azərbaycan Təşəbbüsünün təsisçisi, iqtisadçı Zöhrab İsmayıl “Toplum TV”-yə deyir ki, neft bumu dövründəki yüksək gəlirlərin Azərbaycan iqtisadiyyatını şaxələndirəcəyi, nəticə etibarilə ölkənin neftdən asılılığını azaldacağı ilə bağlı illuziyalar puç olub. 

“15 il əvvəl Azərbaycanın ixracatında qeyri-neft məhsulları yalnız 8-10% təşkil edirdisə, indi də eyni mənzərədir. Digər tərəfdən, neft ixracı da azalır, çünki neft bumunun pik dövrü olan 2010-cu illə müqayisədə neft hasilatı, demək olar ki, yarıbayarı azalıb”, - o qeyd edib. 

2010-cu ildə Azərbaycanda neft hasilatı 50 milyon tona yaxın idisə, ötən il bu göstərici 27,6 milyon ton təşkil edib. 

Z.İsmayılın sözlərinə görə, keçən müddət ərzində Azərbaycanda infrastruktur layihələri də yarımçıq həyata keçirilib. 

“Azərbaycanda böyük avtomobil yollarının tikintisi başa çatmayıb. Kəndlərdə yol, su, kanalizasiya, tibbi xidmətlərə çıxış problemi hələ də qalmaqdadır. Bakının özündə məktəb problemi var. Siniflərdə şagird sıxlığı müşahidə olunur. Hökumət bu problemləri neft bumu dövründə həll edə bilməyib”, - o vurğulayıb. 

Z.İsmayıl ikinci neft bumunun baş verəcəyinə isə inanmır. O düşünür ki, hökumət ümidlərini növbəti bumun baş verəcəyinə bağlamamalıdır. 

“İllər keçir, resurslar tükənir. Çox güman ki, biz bu il və ya növbəti illərdə müşahidə edəcəyik ki, Azərbaycan ticarət kəsiri ilə üz-üzə qalsın. Bunun da səbəbləri odur ki, yanlış iqtisadi siyasət yürüdülür və iqtisadiyyat üzərində dövlətin monopoliyası saxlanılır”, - o əlavə edib. 

III Respublika Platformasının qurucu üzvü, siyasi şərhçi Elman Fəttah sosial media hesabında prezidentin fikrinə münasibət bildirərək yazıb ki, Azərbaycana növbəti neft bumu lazım deyil. 

“Çılpaq şəkildə deməliyik ki, birinci neft bumu yenicə müstəqil olmuş Azərbaycan xalqını Əliyevlərin köləsinə çevirdi. Neft pulları xalqın rifahına yox, Əliyevlər ailəsinin hakimiyyətini möhkəmləndirməyə axdı. Azərbaycan insanı varlı sakin olmaq bir yana, hətta sadə vətəndaş hüquqlarını məhz neft bumu sayəsində itirdi. Neftdən əldə olunan gəlirlər hesabına güclənən rejim bu gücünü xalqı əzməyə sərf etdi və buna nail oldu. Neft bumu Azərbaycanda güclü institutlar yaratmadı, azad iqtisadiyyat qurmadı, cəmiyyətə müstəqil məhkəmə, azad media vermədi, əvəzində bir ailəni hakimi-mütləqə çevirdi, cəmiyyətdə köləlik kültürü yaratdı. Məncə hamımız əminik ki, neft bolluğu Azərbaycan üçün əsl lənət oldu. Əlbəttə, artıq neft tükənir. İkinci neft bumu anonsu da “blef”dən başqa bir şey deyil. Amma yenə də hər ehtimala dua edək ki, Allah bizi Əliyevlər dövründə ikinci neft bumundan qorusun. Belə bir şey həqiqətə çevrilsə, indi təbəəyə çevirdikləri xalqın hər fərdinin kürəyinə rəsmi kölə damğası da vurarlar bunlar. Bizə neft bumu yox, azadlıq, hüquq bumu lazımdır. Bizə rəhbərə itaət edən kütlə yox, insan ləyaqətinin üstün tutulduğu cəmiyyət lazımdır. Bizə xalqı rəiyyətə çevirən yox, xalqa xidməti şərəf bilən hökumətlər lazımdır”, - o qeyd edib.