Hökumət 2026-cı ildən etibarən torpaq mülkiyyətinə sahib fermerlər üçün sosial sığorta yükünü artırmağı planlaşdırır.

Artıq bununla bağlı sosial sığorta qanunvericiliyinə edilən dəyişikliyin müzakirəyə çıxarılcağı da gözlənilir.

Mövcud qanunvericiliyə əsasən, kənd təsərrüfatına yararlı torpaq sahəsinə malik fiziki şəxslər aşağıdakı dərəcələrlə sosial sığorta haqları ödəyirlər:

• Torpağın sahəsi 5 hektara qədər olduqda- minimum aylıq əməkhaqqının 2 faizi miqdarında;

• 5 hektardan 10 hektaradək olduqda - minimum aylıq əməkhaqqının 6 faizi miqdarında;

• 10 hektardan yuxarı olduqda - minimum aylıq əməkhaqqının 10 faizi miqdarında.

“Sosial sığorta haqqında” Qanuna görə, torpaq bir neçə ailə üzvünün mülkiyyətindədirsə, əmək qabiliyyətli, əlilliyi olmayan və başqa sahədə işləməyən hər bir şəxs üçün sosial sığorta haqqı ayrıca ödənilməlidir.

Məsələn, əmək qabiliyyətli yaşda olan üç nəfərlik ailə iki hektar torpağa sahibdirsə, minimum əmək haqqının 6 faizi həcmində, yəni hazırki qüvvədə olan minimum maaşla ildə bir dəfə 24 manat sosial sığorta ödənmməlidir. 

Əgər ailədə əmək qabiliyyətli şəxslərin sayı beşdirsə, bu məbləğ 40 manata yüksəlir.

Yeni dəyişiklik isə fermerlərin, xüsusilə xırda fermelərin sığorta yükünü xeyli artırmağı nəzərdə turur. Belə ki, beş hektara qədər torpağı olanlar artıq minimum aylıq əməkhaqqının 5 faizə qədər ödəməli olacaqlar. 

Bu, əvvəlki sığorta yükündən 2,5 dəfə çoxdur. Yəni hər bir nəfər üçün artıq 8 manat yox, 20 manat ödəyəcəklər.

Bundan əlavə, beş hektardan on hektaradək torpağı olanlar minimum aylıq əməkhaqqının 7,5 faizi (əvvəlki 6 faiz), on hektardan çox torpağı olanlar isə minimum aylıq əməkhaqqının 12,5 faizi (əvvəlki 10 faiz)  miqdarında sosial sığorta haqqı ödəyəcəklər.

Rəsmi göstəricilərə əsasən, Azərbaycanda kənd təsərrüfatına yararlı torpaq mülkiyyətçilərinin sayı 1,3 milyona yaxındır. Onların təxminən 60 faizinin sərəncamında olan torpaq sahəsi 1,5 hektardan azdır.

Yəni, sığorta yükü 2,5 dəfədən çox artan torpaq mülkiyyətçilərinin sayı 100 minlərlə ölçülür.

Beləliklə, sosial sığorta yükü 2,5 dəfədən çox artacaq torpaq mülkiyyətçilərinin sayı yüz minlərlə nəfəri əhatə edəcək.