İyunun 11-də Ali Məhkəmədə həbsdə olan talış mədəniyyəti tədqiqatçısı İqbal Əbilovun kassasiya şikayətinə baxılıb. 

Yaxınlarının yaydığı xəbərə görə, İqbal Əbilov məhkəmə iclasına üzərində türkiyəli şair Nazim Hikmətin “Sən yanmasan, mən yanmasam, biz yanmasaq, necə çıxar qaranlıqlar aydınlığa?” misrasının talış dilinə tərcüməsi olan “Mı nısutom, tı nısutoş, əmə nısutəmon çoxnə ruşin bəbe ım zılmot?” sözləri yazılmış futbolka ilə qatılıb.

Bildirilir ki, prosesdə İ.Əbilov əvvəlcə məhkəmədən ona Azərbaycan dilindən talış dilinə tərcüməçi təyin edilməsini istəyib. O, bunu təqsirləndirilən şəxs kimi anladığı dildə tərcüməçi ilə təmin olunmaq hüququna malik olması ilə əsaslandırıb. Amma hakimlər kollegiyası bu vəsatəti rədd edib.

İ.Əbilov isə qərara etiraz olaraq məhkəmədə geniş çıxışdan imtina edib. O, ingilis dilində qısaca bu sözləri deyib: "Mən bütün insanların, etnik qrupların və dillərin bərabərliyinə inanıram. Sizin talış dilindən tərcüməçi dəvət etməmək qərarınız göstərir ki, siz və təmsil etdiyiniz sistem ölkə vətəndaşlarının və xalqlarının bərabərliyinə inanmırsınız. Mənə qarşı açılan cinayət işi kimi, bu qərar da sistematik diskriminasiyadır. Buna etiraz olaraq, burada başqa çıxış etməyəcəyəm".

Dövlət ittihamçısı çıxışında Azərbaycanda etnik diskriminasiyanın olmadığını bildirib. Məhkəməyə sədrlik edən hakim İlkin Rəcəbov da bu mövqeyi dəstəkləyərək qeyd edib ki, ölkədə diskriminasiya mövcud olsaydı, talış əsilli bir hakimin belə bir prosesə sədrlik etməsi mümkün olmazdı. Hakim özünün də talış əsilli olduğunu vurğulayıb.

İqbal Əbilov isə cavabında hakimin etnik mənsubiyyətinin ölkədə etnik diskriminasiyanın olub-olmaması məsələsinə dəlalət etmədiyini bildirib. O, dövlət ittihamçısına etnik diskriminasiya anlayışını daha dərindən araşdırdıqdan sonra bu mövzuda fikir bildirməyi tövsiyə edib.

Əbilov həmçinin ittiham tərəfinin onun işi ilə bağlı kifayət qədər araşdırma aparmadığını və irəli sürülən ittihamların yetərincə əsaslandırılmadığını qeyd edib.

Müdafiə tərəfi çıxış edərək cinayət işinə bəraətverici əsaslarla xitam verilməsini istəyib.

Lakin məhkəmə İ.Əbilovun 18 il azadlıqdan məhrum edilməsi barədə aşağı instansiya məhkəmələrinin qərarlarını dəyişməz saxlayıb.

Belarusda yaşayan tədqiqatçı 2024-cü il iyulun 22-də Azərbaycana qohumlarının yanına səfəri zamanı saxlanılıb.

İttihama görə, o, Ermənistan xüsusi xidmət orqanları ilə əməkdaşlıqda, razılaşdırılmış şəkildə Azərbaycanda milli zəmində nifrət yaratmaq cəhdində günahlandırılır. Əbilova qarşı Cinayət Məcəlləsinin 274-cü (dövlətə xəyanət), 281.3-cü (dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar – xarici təşkilatların tapşırığı ilə törədildikdə) və 283.1-ci (milli, irqi, sosial və ya dini nifrət və düşmənçiliyin salınması) maddələri ilə ittiham irəli sürülüb.

İ.Əbilovun Hüquqlarını Müdafiə Komitəsi bəyan edib ki, o, heç bir siyasi fəaliyyətdə iştirak etməyib və onun “yeganə cinayəti” elmi obyektivlik, vicdanlı araşdırma və mədəni irsi qorumaq olub.

Müxtəlif beynəlxalq insan haqları təşkilatları, o cümlədən BMT məruzəçiləri, İqbal Əbilovu “siyasi məhbus” kimi tanıyıblar.