“Azərbaycanda devalvasiya təhlükəsi yoxdur".

İqtisadçı Nazim Bəydəmirli Azərbaycan manatının inflyasiya ehtimalını "Toplum TV"-yə şərh edərkən belə deyib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda tədiyyə balansı müsbət olduğundan, yəni ölkədən çıxan valyuta ölkəyə daxil olan valyutadan az olduğuna görə, bu gün Azərbaycanda devalvasiya təhlükəsi yoxdur.

Amma iqtisadçı devalvasiyanın ola biləcəyini də istisna etmir. Onun dediyinə görə, manatın aqibəti birbaşa neftdən aslıdır, Azərbaycan neftinin qiyməti uzun müddət 45 dollardan aşağı olarsa, manatın devalvasiyası mümkündür: "Uzun müddət neftdən asılı qalaraq yaşamaq olmaz. Hökumət iqtisadiyyatı şaxələndirməyə, ixrac potensialını diversifikasiya etməyə məhkumdur".

Türkiyənin "Ekonomi haberleri"nin martın 22-də verdiyi xəbərə görə, Mərkəzi Bankın sədri Naci Ağbalın vəzifədən azad edilməsi türk lirəsinin 17% ucuzlaşmasına səbəb olub.

Son 20 ildə lirənin inflyasiyası artıq ikinci dəfədir ki, ikirəqəmli həddə çatır - 2018-ci ildə Türkiyənin milli valyutası 15.1% ucuzlaşmışdısa, indi bu hədd 17% təşkil edir.

İqtisadçı Qubad İbadoğlu martın 22-də "Feysbuk" hesabında yazıb ki, Mərkəzi Bank rəhbərliyinin son 2 ildə 3 dəfə yenilənməsi məzənnənin ucuzlaşmasına səbəb olsa da, baş verənlər əslində Türkiyə iqtisadiyyatının son durumu ilə əlaqədardır: "Bu il fevralın 15-ə olan məlumata görə, Türkiyənin 95,4 milyard dollarlıq beynəlxalq valyuta ehtiyatının 85 faizi və ya 82 milyard dolları yerli bankların Mərkəzi Bankdakı valyuta depozitləridir. Bu da bankların öhdəlikləri sayılır. Odur ki, 15 fevral tarixinə Türkiyə Mərkəzi Bankının xalis valyuta ehtiyatları 13,4 milyard dolları, hətta bu günə olan açıqlamalara görə, 11 milyard dolları ötmür. Bu isə Mərkəzi Bankın manevr imkanlarını kəskin şəkildə çətinləşdirib".

İqtisadçının sözlərinə görə, Türkiyənin beynəlxalq valyuta ehtiyatlarının azalmasının 2 əsas səbəbi var: "Bir tərəfdən rəsmi və qeyri-rəsmi olaraq ölkədən valyuta axını sürətlənib; həm dövlətin, həm də özəl bölmənin xarici borcları və valyuta öhdəlikləri artıb. Digər tərəfdən ötən ilin yekunları üzrə xaricdən valyuta daxilolmaları azaldığından tədiyə balansının cari hesabının kəsiri 36.7 mlrd. dollara çatıb. Beləliklə, lirə dəyər itirmək məcburiyyətində idi".

Lirənin ucuzlaşması Türkiyədən gələn malların qiymətinə təsir edəcəkmi?

Nazim Bəydəmirli deyir ki, Azərbaycanın xarici ticarət partnyorlarının valyutası ucuzlaşanda, azərbaycanlı sahibkarlar daha çox məhsul almaq imkanı qazanır. Yəni valyutanın ucuzlaşması həmin ölkədən məhsul idxal edənə xeyir verir: " Azərbaycanla ticarət dövriyyəsinin həcminə görə Türkiyə Rusiyadan sonra ikinci yerdədir. Ancaq, təəssüflər olsun ki, ölkəmizdə gömrük dəyərləndirməsi yüksək olduğu üçün qarşı tərəfin valyutası ucuzlaşmış olsa belə, idxal-ixrac əməliyyatlarında o ölkədən idxal olunan malların qiyməti dəyişmir, hətta bir az da artır".

İqtisadçının sözlərinə görə, Azərbaycanda prosesləri bazar münasibətləri tənzimləmədiyi, ölkədə məmur sahibkarlığı və inhisarçılıq olduğu üçün obyektiv iqtisadi proseslər vətəndaşlara xeyir vermək əvəzinə, onların ziyanına işləyir.